✦ महत्त्वाचे वस्तुनिष्ठ प्रश्न व उत्तरे
🔹 निवडणूक आयोग (Election Commission of India)
-
भारतात निवडणूक आयोगाची स्थापना कधी झाली?
उत्तर: २५ जानेवारी १९५० -
भारतात निवडणूक आयोग कोणत्या अनुच्छेदाखाली आहे?
उत्तर: अनुच्छेद ३२४ -
निवडणूक आयोगाची स्थापना कोण करतो?
उत्तर: राष्ट्रपती -
भारतात निवडणूक आयोग किती सदस्यीय आहे?
उत्तर: तीन सदस्यीय (एक मुख्य निवडणूक आयुक्त आणि दोन निवडणूक आयुक्त) -
निवडणूक आयोगाची नियुक्ती कोण करतो?
उत्तर: राष्ट्रपती -
निवडणूक आयोगाचे मुख्यालय कोठे आहे?
उत्तर: नवी दिल्ली -
मुख्य निवडणूक आयुक्ताचे कार्यकाळ किती असतो?
उत्तर: ६ वर्षे किंवा वय ६५ वर्षे (जे आधी येईल) -
भारतात पहिली सार्वत्रिक निवडणूक कधी झाली?
उत्तर: १९५१–५२ -
निवडणूक आयोग कोणत्या प्रकारचे संस्था आहे?
उत्तर: घटनात्मक संस्था -
निवडणूक आयोग कोणत्या निवडणुका घेतो?
उत्तर: राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, लोकसभा, राज्यसभा, विधानसभा -
स्थानिक स्वराज्य संस्थेच्या निवडणुका कोण घेतो?
उत्तर: राज्य निवडणूक आयोग -
राष्ट्रीय मतदार दिवस कधी साजरा केला जातो?
उत्तर: २५ जानेवारी -
निवडणूक आयोगाची शक्ती कोणत्या अनुच्छेदांमध्ये विस्तृत दिली आहे?
उत्तर: अनुच्छेद ३२४ ते ३२९ -
निवडणूक आयोग मतदार यादी तयार करतो का?
उत्तर: होय -
EVM म्हणजे काय?
उत्तर: इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्र -
VVPAT म्हणजे काय?
उत्तर: Voter Verified Paper Audit Trail -
निवडणूक आयोग स्वतंत्र आहे का?
उत्तर: होय -
निवडणूक आयोगाचे निर्णय न्यायालयात आव्हान देता येते का?
उत्तर: काही मर्यादित बाबतीत होय -
राज्य निवडणूक आयोगाची स्थापना कोणत्या घटना दुरुस्तीने झाली?
उत्तर: ७३ वी व ७४ वी घटना दुरुस्ती -
राज्य निवडणूक आयुक्ताची नियुक्ती कोण करतो?
उत्तर: राज्यपाल
🔹 पंचायतराज व्यवस्था (Panchayati Raj System)
-
भारतात पंचायतराज व्यवस्थेची सुरुवात कधी झाली?
उत्तर: २ अक्तोबर १९५९ (राजस्थान - नागौर जिल्हा) -
महाराष्ट्रात पंचायतराज व्यवस्था कधी सुरू झाली?
उत्तर: १ मे १९६२ -
पंचायतराज व्यवस्थेची घटनात्मक मान्यता कोणत्या घटना दुरुस्तीने मिळाली?
उत्तर: ७३ वी घटना दुरुस्ती (१९९२) -
७३ वी घटना दुरुस्ती कोणत्या वर्षी लागू झाली?
उत्तर: २४ एप्रिल १९९३ -
पंचायतराज व्यवस्था कोणत्या भागात नमूद आहे?
उत्तर: संविधानाचा भाग IX -
ग्रामपंचायत हे कोणत्या स्तराचे स्थानिक सरकार आहे?
उत्तर: खालचा स्तर (ग्रामस्तर) -
पंचायतराजच्या तीन स्तरांची नावे कोणती?
उत्तर: ग्रामपंचायत, पंचायत समिती, जिल्हा परिषद -
ग्रामसभा म्हणजे काय?
उत्तर: गावातील सर्व मतदारांची सभा -
ग्रामसभेचे अध्यक्ष कोण असतो?
उत्तर: सरपंच -
पंचायत सदस्याचे कार्यकाळ किती असतो?
उत्तर: ५ वर्षे -
सरपंच कोण निवडतो?
उत्तर: ग्रामपंचायतीचे सदस्य -
पंचायत समिती कोणत्या स्तरावर कार्य करते?
उत्तर: तालुकास्तर -
जिल्हा परिषद कोणत्या स्तरावर कार्य करते?
उत्तर: जिल्हास्तर -
जिल्हा परिषदेचे प्रमुख पदाधिकारी कोण असतो?
उत्तर: अध्यक्ष -
राज्यातील पंचायतींच्या निवडणुका कोण घेतो?
उत्तर: राज्य निवडणूक आयोग -
७३ वी घटना दुरुस्ती नुसार महिलांसाठी किती आरक्षण आहे?
उत्तर: किमान ३३% -
महाराष्ट्रात महिलांसाठी आरक्षण किती टक्के आहे?
उत्तर: ५०% -
पिढीची आरक्षण पद्धत कोण ठरवतो?
उत्तर: राज्य सरकार -
पंचायत कर आकारू शकते का?
उत्तर: होय (स्थानिक कर) -
ग्रामविकास अधिकारी कोणाच्या अधीन कार्य करतो?
उत्तर: ग्रामपंचायत/सरपंच -
महाराष्ट्र पंचायतराज अधिनियम कोणत्या वर्षी लागू झाला?
उत्तर: १९९४ -
ग्रामसभा दर किती वेळा घेणे बंधनकारक आहे?
उत्तर: किमान वर्षातून चार वेळा -
ग्रामसभा रद्द करण्याचा अधिकार कोणाला आहे?
उत्तर: कोणीही नाही – ती घटनात्मक संस्था आहे -
ग्रामसभा कोण बोलावते?
उत्तर: सरपंच -
E-ग्रामस्वराज पोर्टलचा उद्देश काय आहे?
उत्तर: ग्रामपंचायतीचे डिजिटल व्यवस्थापन -
पंचायतींना आर्थिक निधी कोण पुरवतो?
उत्तर: राज्य सरकार आणि केंद्र सरकार -
पंचायतींना निधी कसा वितरित होतो?
उत्तर: वित्त आयोगाच्या शिफारसीनुसार -
भारतात पहिली पंचायतराज समिती कोणती होती?
उत्तर: बलवंत राय मेहता समिती -
पंचायत निवडणूक लढवण्यासाठी शैक्षणिक अट काय आहे?
उत्तर: राज्यावर अवलंबून (महाराष्ट्रात काही काळ लागू होती, सध्या नाही) -
पंचायतराजचा मुख्य उद्देश काय आहे?
उत्तर: स्थानिक स्वराज्य व लोकसहभाग
.jpeg)
No comments:
Post a Comment