"प्रभावी सूत्रसंचालन" या ब्लॉगला भेट देणाऱ्या आपण सर्व मान्यवरांचे सहर्ष हार्दिक स्वागत आहे..!!

जीवशास्त्र – वस्तुनिष्ठ प्रश्न व उत्तरे

📚 स्पर्धा परीक्षा तयारीसाठी महत्वाचे सामान्य ज्ञान प्रश्नोत्तरे..!

   इतिहास, भूगोल, विज्ञान, राज्यघटना, भाषा, गणित, बुद्धिमत्ता, व चालू घडामोडी, या सर्व विषयांचा सराव साठी महत्त्वाचे सर्व प्रश्न येथे मिळवा.

   दररोज अपडेट होणारे प्रश्न व सोपे उत्तरांसह स्पष्टीकरण...

👉 अभ्यास करा, आत्मविश्वास वाढवा आणि यश मिळवा..! 


🔹 पेशी (Cell)

  1. शरीराची मूलभूत रचना व कार्य单位 कोणती आहे?
    उत्तर: पेशी

  2. सर्व सजीव पेशींच्या शरीरात कोणता घटक समान असतो?
    उत्तर: कोशिकाझिल्ली

  3. वनस्पती पेशीमध्ये प्राणिपेशींपेक्षा अधिक काय असते?
    उत्तर: कोशाभित्ती

  4. पेशीचे नियंत्रण केंद्र कोणते आहे?
    उत्तर: केंद्रक

  5. ऊर्जेचे उत्पादन कोणत्या पेशीअंगामध्ये होते?
    उत्तर: माइटोकॉन्ड्रिया

  6. पेशीतील प्रथिने निर्मिती कोण तयार करते?
    उत्तर: राइबोसोम

  7. पेशीत "स्वावलंबी उर्जा निर्मिती केंद्र" म्हणून कोण ओळखले जाते?
    उत्तर: माइटोकॉन्ड्रिया

  8. क्लोरोप्लास्ट कुठल्या पेशींमध्ये आढळतो?
    उत्तर: वनस्पती पेशी

  9. पेशीमध्ये जनुकांची माहिती कोठे असते?
    उत्तर: DNA मध्ये

  10. लिसोसोम्सचे काम काय असते?
    उत्तर: अपघटन


🔹 मानवी शरीर रचना (Human Body Structure)

  1. मानवी शरीरात एकूण किती हाडे असतात?
    उत्तर: 206

  2. शरीरातील सर्वात लांब हाड कोणते?
    उत्तर: फेमर (जांघेचे हाड)

  3. मेंदूला सुरक्षित ठेवणारी हाडांची रचना कोणती?
    उत्तर: कवटी

  4. हृदय कोणत्या पिंजऱ्याच्या आत असते?
    उत्तर: छातीचा पिंजरा (Rib cage)

  5. कणाकवच किती मणक्यांनी बनलेले असते?
    उत्तर: 33

  6. त्वचा हा कोणता प्रकारचा ऊतक आहे?
    उत्तर: आवरणीय ऊतक

  7. मानवी शरीरातील सर्वात मोठे अंग कोणते?
    उत्तर: त्वचा

  8. शरीरातील सर्वात लहान हाड कोणते?
    उत्तर: स्टॅपेडिअस (कानातील)

  9. कोणता अवयव पचन, स्रवण आणि विषारी पदार्थ बाहेर टाकणे यासाठी वापरला जातो?
    उत्तर: यकृत

  10. शरीरात रक्त निर्माण करण्याचे मुख्य ठिकाण कोणते आहे?
    उत्तर: अस्थिमज्जा


🔹 पचन संस्था (Digestive System)

  1. पचन क्रिया सुरुवात कोठून होते?
    उत्तर: तोंड

  2. थुंकीमध्ये कोणता एंझाइम असतो?
    उत्तर: टायलिन

  3. पचनासाठी उपयोगी असणारे पित्त कुठे तयार होते?
    उत्तर: यकृत

  4. पित्त कुठे साठवले जाते?
    उत्तर: पित्ताशय

  5. पचन पूर्णत्वास कुठे जाते?
    उत्तर: लहान आतडे

  6. मोठ्या आंतड्याचे मुख्य कार्य काय आहे?
    उत्तर: पाण्याचे शोषण

  7. अन्ननलिका आणि श्वासनलिका यांना वेगळे करणारा झाकणासारखा अवयव कोणता आहे?
    उत्तर: एपिग्लॉटिस

  8. हायड्रोक्लोरिक आम्ल कुठे स्रवले जाते?
    उत्तर: जठर (पोट)

  9. पचनात मदत करणारे सर्वात मोठे ग्रंथी अवयव कोणते?
    उत्तर: यकृत

  10. अम्ल व क्षार संतुलन कोण राखते?
    उत्तर: लहान आतडे


🔹 श्वसन संस्था (Respiratory System)

  1. श्वसनक्रिया कुठे सुरू होते?
    उत्तर: नाक

  2. फुफ्फुसात वायूंची देवाणघेवाण कोणत्या ठिकाणी होते?
    उत्तर: अल्व्हिओलाई

  3. ऑक्सिजन वाहून नेणारे घटक कोणते?
    उत्तर: हीमोग्लोबिन

  4. श्वसनक्रियेत तयार होणारा प्रमुख अपशिष्ट वायू कोणता?
    उत्तर: कार्बन डायऑक्साइड

  5. श्वसनाचा क्रियाशील अवयव कोणता?
    उत्तर: फुफ्फुसे

  6. घ्राणेन्द्रिय कोणत्या इंद्रियाशी संबंधित आहे?
    उत्तर: नाक

  7. श्वसन दर कोणता आहे?
    उत्तर: प्रति मिनिट १२–२० वेळा

  8. ऑक्सिजनचे श्वसनात महत्त्व काय आहे?
    उत्तर: ऊर्जा निर्मितीसाठी

  9. श्वसन संस्था नियंत्रित करणारा मेंदूचा भाग कोणता?
    उत्तर: मेड्युला ऑब्लॉन्गेटा

  10. फुफ्फुसात रक्त व हवा यामधील वायूंची देवाणघेवाण कायद्यानुसार होते?
    उत्तर: विसरण क्रियेनुसार


🔹 रक्ताभिसरण संस्था (Circulatory System)

  1. मानवी हृदयाला किती कपाटे असतात?
    उत्तर: चार

  2. हृदय कोणत्या प्रकारच्या स्नायूंनी बनलेले असते?
    उत्तर: हृदय स्नायू

  3. RBC मध्ये कोणते केंद्रक असते का?
    उत्तर: नाही

  4. शरीरात रक्त पंप करणारा अवयव कोणता?
    उत्तर: हृदय

  5. रक्तदाब मोजण्यासाठी वापरले जाणारे उपकरण कोणते?
    उत्तर: स्फिग्मोमनोमीटर

  6. रक्तातील पांढऱ्या पेशींचे कार्य काय आहे?
    उत्तर: रोगप्रतिकारक शक्ती

  7. रक्ताचे चार मुख्य घटक कोणते?
    उत्तर: RBC, WBC, प्लेटलेट्स, प्लाझ्मा

  8. रक्त नळ्यांचे तीन प्रकार कोणते?
    उत्तर: धमन्या, शिरा, केसाभूत नलिका

  9. मानवी शरीरात रक्ताचा रंग का लाल असतो?
    उत्तर: हीमोग्लोबिनमुळे

  10. रक्तात गाठी घालणारे घटक कोणते?
    उत्तर: प्लेटलेट्स


🔹 रोगप्रतिकारक शक्ती (Immune System)

  1. प्रतिकारशक्ती वाढवणाऱ्या पेशी कोणत्या?
    उत्तर: पांढऱ्या रक्त पेशी (WBC)

  2. शरीरात अँटीबॉडी तयार करणारा भाग कोणता?
    उत्तर: लिम्फोसाइट्स

  3. रोगप्रतिकारक शक्तीचा अभ्यास करणारे शास्त्र काय म्हणतात?
    उत्तर: इम्यूनोलॉजी

  4. HIV विषाणू शरीरात कोणत्या पेशींवर परिणाम करतो?
    उत्तर: T-लिम्फोसाइट्स

  5. कोणता ग्रंथी अवयव प्रतिकारशक्ती तयार करतो?
    उत्तर: थायमस

  6. लसीकरणाचा उद्देश काय आहे?
    उत्तर: रोगांपासून संरक्षण

  7. प्राथमिक रोगप्रतिकारक बंधन कोणते असते?
    उत्तर: त्वचा

  8. कोणता अवयव रोगप्रतिकारक पेशी तयार करतो?
    उत्तर: अस्थिमज्जा

  9. प्रतिकारशक्ती वाढवणारे नैसर्गिक घटक कोणते आहेत?
    उत्तर: WBC, लिम्फ नोड्स, अँटीबॉडीज

  10. टीबी रोगाचा प्रसार कोणत्या जीवाणूमुळे होतो?
    उत्तर: मायकोबॅक्टेरियम ट्युबरक्युलोसिस

🔹 61 ते 70: पचन व उत्सर्जन

  1. पेशीतील उर्जेचे मुख्य स्त्रोत कोणते अन्नघटक आहेत?
    उत्तर: कार्बोहायड्रेट्स

  2. पचनक्रियेत प्रथिनांचे अंतिम विघटन कोणात होते?
    उत्तर: अमिनो आम्लात

  3. जठरात आम्लीय वातावरण कोण तयार करते?
    उत्तर: हायड्रोक्लोरिक आम्ल (HCl)

  4. आतड्यांमध्ये मेदाचे विघटन कोण करते?
    उत्तर: पित्त

  5. मोठ्या आतड्यात मुख्यतः कोणती प्रक्रिया होते?
    उत्तर: पाण्याचे शोषण

  6. यकृताचा पचनाशी काय संबंध आहे?
    उत्तर: पित्त तयार करणे

  7. लाळेतील एंझाइम मुख्यतः कोणते अन्नघटक पचवते?
    उत्तर: स्टार्च

  8. लहान आतडे पचनासाठी कसे उपयुक्त असते?
    उत्तर: मोठे पृष्ठफळ असल्यामुळे

  9. मूत्रपिंडाचे मुख्य कार्य काय आहे?
    उत्तर: रक्त शुद्ध करणे

  10. शरीरातील अपशिष्ट द्रव्ये कोण बाहेर टाकतो?
    उत्तर: उत्सर्जन संस्था


🔹 71 ते 80: श्वसन व ऊर्जानिर्मिती

  1. पेशींमध्ये ऊर्जानिर्मितीसाठी कोणती प्रक्रिया होते?
    उत्तर: पेशीश्वसन

  2. ऑक्सिजन नसताना ऊर्जानिर्मितीला काय म्हणतात?
    उत्तर: अॅनअएरोबिक श्वसन

  3. पेशीश्वसनाचे अंतिम उत्पादन काय असते?
    उत्तर: ऊर्जा (ATP), CO₂ आणि पाणी

  4. शरीरात ऊर्जा संचयित रूपात कोठे ठेवली जाते?
    उत्तर: ATP मध्ये

  5. श्वसनाच्या वेळी ऑक्सिजन कुठून घेतला जातो?
    उत्तर: वातावरणातून

  6. रक्तात ऑक्सिजन वाहून नेणारे रंगद्रव्य कोणते?
    उत्तर: हीमोग्लोबिन

  7. उष्णता निर्माण करणारी प्रक्रिया कोणती?
    उत्तर: ऑक्सिडेशन (जैविक)

  8. ऊर्जा निर्मितीसाठी ग्लुकोजचे विघटन कुठे होते?
    उत्तर: माइटोकॉन्ड्रिया

  9. प्राणवायूंची देवाणघेवाण कोणत्या पद्धतीने होते?
    उत्तर: विसरण क्रिया

  10. श्वसनाचे मुख्य उद्दिष्ट काय आहे?
    उत्तर: ऊर्जा निर्मिती


🔹 81 ते 90: रक्ताभिसरण व हार्मोन्स

  1. रक्ताचे तरल घटक कोणते आहे?
    उत्तर: प्लाझ्मा

  2. हृदयात ऑक्सिजनयुक्त रक्त कोठे प्रवेश करते?
    उत्तर: डाव्या अलिंदात

  3. हृदयात ऑक्सिजनविरहित रक्त कोठून येते?
    उत्तर: उजव्या अलिंदात

  4. रक्तात साखरेचे प्रमाण नियंत्रित करणारे हार्मोन कोणते?
    उत्तर: इन्सुलिन

  5. इन्सुलिन कोण तयार करते?
    उत्तर: पॅन्क्रियास

  6. अॅड्रेनालिन हार्मोन कोणते ग्रंथी स्रवते?
    उत्तर: अधिवृक्क ग्रंथी

  7. हृदयाचे ठोके कोण नियंत्रित करते?
    उत्तर: SA नोड (सिनोएट्रियल नोड)

  8. RBC मध्ये हीमोग्लोबिनचे कार्य काय आहे?
    उत्तर: ऑक्सिजन वाहून नेणे

  9. शरीरातील सर्वात लहान रक्तवाहिन्या कोणत्या?
    उत्तर: केसाभूत नलिका (Capillaries)

  10. प्लाझ्मामध्ये मुख्यतः कोणते घटक असतात?
    उत्तर: पाणी, प्रथिने, हार्मोन्स, अन्नघटक


🔹 91 ते 100: रोगप्रतिकारक शक्ती व संरक्षण

  1. शरीरात जंतूंविरुद्ध संरक्षण करणारे पेशी कोणते?
    उत्तर: पांढऱ्या रक्तपेशी (WBC)

  2. अँटीबॉडीज कोण तयार करतात?
    उत्तर: लिम्फोसाइट्स

  3. कोणत्या अवयवात लसिका पेशी तयार होतात?
    उत्तर: लिम्फ नोड्स

  4. लसीकरण कोणत्या प्रकारची रोगप्रतिकारक शक्ती देते?
    उत्तर: कृत्रिम सक्रिय

  5. टीबीच्या लसीचे नाव काय आहे?
    उत्तर: BCG

  6. रोगप्रतिकारक यंत्रणा कोठे विकसित होते?
    उत्तर: थायमस ग्रंथीमध्ये

  7. कोणती पेशी परकीय अणूंना प्रथम ओळखतात?
    उत्तर: लिम्फोसाइट्स

  8. कोणता पेशीप्रकार विषाणूंवर थेट हल्ला करतो?
    उत्तर: T-सेल्स

  9. अ‍ॅलर्जी ही काय प्रतिक्रिया असते?
    उत्तर: प्रतिकारशक्तीची अतिसंवेदनशील प्रतिक्रिया

  10. एचआयव्ही विषाणूचा परिणाम शरीराच्या कोणत्या यंत्रणेवर होतो?
    उत्तर: रोगप्रतिकारक यंत्रणा



No comments:

Post a Comment

धन्यावाद आपले ... तुमची प्रतिक्रिया आम्हाला प्रेरणा देणार

ज्येष्ठ पार्श्वगायिका आशा भोसले

  भारतीय संगीत क्षेत्रातील एका सुवर्णयुगाचा अंत...!! आशा भोसले यांसारखी बहुगुणी, अष्टपैलू गायिका पुन्हा होणे कठीणचं...!! त्यांच्या आवाजात भा...