"प्रभावी सूत्रसंचालन" या ब्लॉगला भेट देणाऱ्या आपण सर्व मान्यवरांचे सहर्ष हार्दिक स्वागत आहे..!!

जीवशास्त्र – वस्तुनिष्ठ प्रश्न व उत्तरे

📚 स्पर्धा परीक्षा तयारीसाठी महत्वाचे सामान्य ज्ञान प्रश्नोत्तरे..!

   इतिहास, भूगोल, विज्ञान, राज्यघटना, भाषा, गणित, बुद्धिमत्ता, व चालू घडामोडी, या सर्व विषयांचा सराव साठी महत्त्वाचे सर्व प्रश्न येथे मिळवा.

   दररोज अपडेट होणारे प्रश्न व सोपे उत्तरांसह स्पष्टीकरण...

👉 अभ्यास करा, आत्मविश्वास वाढवा आणि यश मिळवा..! 


🔹 पेशी (Cell)

  1. शरीराची मूलभूत रचना व कार्य单位 कोणती आहे?
    उत्तर: पेशी

  2. सर्व सजीव पेशींच्या शरीरात कोणता घटक समान असतो?
    उत्तर: कोशिकाझिल्ली

  3. वनस्पती पेशीमध्ये प्राणिपेशींपेक्षा अधिक काय असते?
    उत्तर: कोशाभित्ती

  4. पेशीचे नियंत्रण केंद्र कोणते आहे?
    उत्तर: केंद्रक

  5. ऊर्जेचे उत्पादन कोणत्या पेशीअंगामध्ये होते?
    उत्तर: माइटोकॉन्ड्रिया

  6. पेशीतील प्रथिने निर्मिती कोण तयार करते?
    उत्तर: राइबोसोम

  7. पेशीत "स्वावलंबी उर्जा निर्मिती केंद्र" म्हणून कोण ओळखले जाते?
    उत्तर: माइटोकॉन्ड्रिया

  8. क्लोरोप्लास्ट कुठल्या पेशींमध्ये आढळतो?
    उत्तर: वनस्पती पेशी

  9. पेशीमध्ये जनुकांची माहिती कोठे असते?
    उत्तर: DNA मध्ये

  10. लिसोसोम्सचे काम काय असते?
    उत्तर: अपघटन


🔹 मानवी शरीर रचना (Human Body Structure)

  1. मानवी शरीरात एकूण किती हाडे असतात?
    उत्तर: 206

  2. शरीरातील सर्वात लांब हाड कोणते?
    उत्तर: फेमर (जांघेचे हाड)

  3. मेंदूला सुरक्षित ठेवणारी हाडांची रचना कोणती?
    उत्तर: कवटी

  4. हृदय कोणत्या पिंजऱ्याच्या आत असते?
    उत्तर: छातीचा पिंजरा (Rib cage)

  5. कणाकवच किती मणक्यांनी बनलेले असते?
    उत्तर: 33

  6. त्वचा हा कोणता प्रकारचा ऊतक आहे?
    उत्तर: आवरणीय ऊतक

  7. मानवी शरीरातील सर्वात मोठे अंग कोणते?
    उत्तर: त्वचा

  8. शरीरातील सर्वात लहान हाड कोणते?
    उत्तर: स्टॅपेडिअस (कानातील)

  9. कोणता अवयव पचन, स्रवण आणि विषारी पदार्थ बाहेर टाकणे यासाठी वापरला जातो?
    उत्तर: यकृत

  10. शरीरात रक्त निर्माण करण्याचे मुख्य ठिकाण कोणते आहे?
    उत्तर: अस्थिमज्जा


🔹 पचन संस्था (Digestive System)

  1. पचन क्रिया सुरुवात कोठून होते?
    उत्तर: तोंड

  2. थुंकीमध्ये कोणता एंझाइम असतो?
    उत्तर: टायलिन

  3. पचनासाठी उपयोगी असणारे पित्त कुठे तयार होते?
    उत्तर: यकृत

  4. पित्त कुठे साठवले जाते?
    उत्तर: पित्ताशय

  5. पचन पूर्णत्वास कुठे जाते?
    उत्तर: लहान आतडे

  6. मोठ्या आंतड्याचे मुख्य कार्य काय आहे?
    उत्तर: पाण्याचे शोषण

  7. अन्ननलिका आणि श्वासनलिका यांना वेगळे करणारा झाकणासारखा अवयव कोणता आहे?
    उत्तर: एपिग्लॉटिस

  8. हायड्रोक्लोरिक आम्ल कुठे स्रवले जाते?
    उत्तर: जठर (पोट)

  9. पचनात मदत करणारे सर्वात मोठे ग्रंथी अवयव कोणते?
    उत्तर: यकृत

  10. अम्ल व क्षार संतुलन कोण राखते?
    उत्तर: लहान आतडे


🔹 श्वसन संस्था (Respiratory System)

  1. श्वसनक्रिया कुठे सुरू होते?
    उत्तर: नाक

  2. फुफ्फुसात वायूंची देवाणघेवाण कोणत्या ठिकाणी होते?
    उत्तर: अल्व्हिओलाई

  3. ऑक्सिजन वाहून नेणारे घटक कोणते?
    उत्तर: हीमोग्लोबिन

  4. श्वसनक्रियेत तयार होणारा प्रमुख अपशिष्ट वायू कोणता?
    उत्तर: कार्बन डायऑक्साइड

  5. श्वसनाचा क्रियाशील अवयव कोणता?
    उत्तर: फुफ्फुसे

  6. घ्राणेन्द्रिय कोणत्या इंद्रियाशी संबंधित आहे?
    उत्तर: नाक

  7. श्वसन दर कोणता आहे?
    उत्तर: प्रति मिनिट १२–२० वेळा

  8. ऑक्सिजनचे श्वसनात महत्त्व काय आहे?
    उत्तर: ऊर्जा निर्मितीसाठी

  9. श्वसन संस्था नियंत्रित करणारा मेंदूचा भाग कोणता?
    उत्तर: मेड्युला ऑब्लॉन्गेटा

  10. फुफ्फुसात रक्त व हवा यामधील वायूंची देवाणघेवाण कायद्यानुसार होते?
    उत्तर: विसरण क्रियेनुसार


🔹 रक्ताभिसरण संस्था (Circulatory System)

  1. मानवी हृदयाला किती कपाटे असतात?
    उत्तर: चार

  2. हृदय कोणत्या प्रकारच्या स्नायूंनी बनलेले असते?
    उत्तर: हृदय स्नायू

  3. RBC मध्ये कोणते केंद्रक असते का?
    उत्तर: नाही

  4. शरीरात रक्त पंप करणारा अवयव कोणता?
    उत्तर: हृदय

  5. रक्तदाब मोजण्यासाठी वापरले जाणारे उपकरण कोणते?
    उत्तर: स्फिग्मोमनोमीटर

  6. रक्तातील पांढऱ्या पेशींचे कार्य काय आहे?
    उत्तर: रोगप्रतिकारक शक्ती

  7. रक्ताचे चार मुख्य घटक कोणते?
    उत्तर: RBC, WBC, प्लेटलेट्स, प्लाझ्मा

  8. रक्त नळ्यांचे तीन प्रकार कोणते?
    उत्तर: धमन्या, शिरा, केसाभूत नलिका

  9. मानवी शरीरात रक्ताचा रंग का लाल असतो?
    उत्तर: हीमोग्लोबिनमुळे

  10. रक्तात गाठी घालणारे घटक कोणते?
    उत्तर: प्लेटलेट्स


🔹 रोगप्रतिकारक शक्ती (Immune System)

  1. प्रतिकारशक्ती वाढवणाऱ्या पेशी कोणत्या?
    उत्तर: पांढऱ्या रक्त पेशी (WBC)

  2. शरीरात अँटीबॉडी तयार करणारा भाग कोणता?
    उत्तर: लिम्फोसाइट्स

  3. रोगप्रतिकारक शक्तीचा अभ्यास करणारे शास्त्र काय म्हणतात?
    उत्तर: इम्यूनोलॉजी

  4. HIV विषाणू शरीरात कोणत्या पेशींवर परिणाम करतो?
    उत्तर: T-लिम्फोसाइट्स

  5. कोणता ग्रंथी अवयव प्रतिकारशक्ती तयार करतो?
    उत्तर: थायमस

  6. लसीकरणाचा उद्देश काय आहे?
    उत्तर: रोगांपासून संरक्षण

  7. प्राथमिक रोगप्रतिकारक बंधन कोणते असते?
    उत्तर: त्वचा

  8. कोणता अवयव रोगप्रतिकारक पेशी तयार करतो?
    उत्तर: अस्थिमज्जा

  9. प्रतिकारशक्ती वाढवणारे नैसर्गिक घटक कोणते आहेत?
    उत्तर: WBC, लिम्फ नोड्स, अँटीबॉडीज

  10. टीबी रोगाचा प्रसार कोणत्या जीवाणूमुळे होतो?
    उत्तर: मायकोबॅक्टेरियम ट्युबरक्युलोसिस

🔹 61 ते 70: पचन व उत्सर्जन

  1. पेशीतील उर्जेचे मुख्य स्त्रोत कोणते अन्नघटक आहेत?
    उत्तर: कार्बोहायड्रेट्स

  2. पचनक्रियेत प्रथिनांचे अंतिम विघटन कोणात होते?
    उत्तर: अमिनो आम्लात

  3. जठरात आम्लीय वातावरण कोण तयार करते?
    उत्तर: हायड्रोक्लोरिक आम्ल (HCl)

  4. आतड्यांमध्ये मेदाचे विघटन कोण करते?
    उत्तर: पित्त

  5. मोठ्या आतड्यात मुख्यतः कोणती प्रक्रिया होते?
    उत्तर: पाण्याचे शोषण

  6. यकृताचा पचनाशी काय संबंध आहे?
    उत्तर: पित्त तयार करणे

  7. लाळेतील एंझाइम मुख्यतः कोणते अन्नघटक पचवते?
    उत्तर: स्टार्च

  8. लहान आतडे पचनासाठी कसे उपयुक्त असते?
    उत्तर: मोठे पृष्ठफळ असल्यामुळे

  9. मूत्रपिंडाचे मुख्य कार्य काय आहे?
    उत्तर: रक्त शुद्ध करणे

  10. शरीरातील अपशिष्ट द्रव्ये कोण बाहेर टाकतो?
    उत्तर: उत्सर्जन संस्था


🔹 71 ते 80: श्वसन व ऊर्जानिर्मिती

  1. पेशींमध्ये ऊर्जानिर्मितीसाठी कोणती प्रक्रिया होते?
    उत्तर: पेशीश्वसन

  2. ऑक्सिजन नसताना ऊर्जानिर्मितीला काय म्हणतात?
    उत्तर: अॅनअएरोबिक श्वसन

  3. पेशीश्वसनाचे अंतिम उत्पादन काय असते?
    उत्तर: ऊर्जा (ATP), CO₂ आणि पाणी

  4. शरीरात ऊर्जा संचयित रूपात कोठे ठेवली जाते?
    उत्तर: ATP मध्ये

  5. श्वसनाच्या वेळी ऑक्सिजन कुठून घेतला जातो?
    उत्तर: वातावरणातून

  6. रक्तात ऑक्सिजन वाहून नेणारे रंगद्रव्य कोणते?
    उत्तर: हीमोग्लोबिन

  7. उष्णता निर्माण करणारी प्रक्रिया कोणती?
    उत्तर: ऑक्सिडेशन (जैविक)

  8. ऊर्जा निर्मितीसाठी ग्लुकोजचे विघटन कुठे होते?
    उत्तर: माइटोकॉन्ड्रिया

  9. प्राणवायूंची देवाणघेवाण कोणत्या पद्धतीने होते?
    उत्तर: विसरण क्रिया

  10. श्वसनाचे मुख्य उद्दिष्ट काय आहे?
    उत्तर: ऊर्जा निर्मिती


🔹 81 ते 90: रक्ताभिसरण व हार्मोन्स

  1. रक्ताचे तरल घटक कोणते आहे?
    उत्तर: प्लाझ्मा

  2. हृदयात ऑक्सिजनयुक्त रक्त कोठे प्रवेश करते?
    उत्तर: डाव्या अलिंदात

  3. हृदयात ऑक्सिजनविरहित रक्त कोठून येते?
    उत्तर: उजव्या अलिंदात

  4. रक्तात साखरेचे प्रमाण नियंत्रित करणारे हार्मोन कोणते?
    उत्तर: इन्सुलिन

  5. इन्सुलिन कोण तयार करते?
    उत्तर: पॅन्क्रियास

  6. अॅड्रेनालिन हार्मोन कोणते ग्रंथी स्रवते?
    उत्तर: अधिवृक्क ग्रंथी

  7. हृदयाचे ठोके कोण नियंत्रित करते?
    उत्तर: SA नोड (सिनोएट्रियल नोड)

  8. RBC मध्ये हीमोग्लोबिनचे कार्य काय आहे?
    उत्तर: ऑक्सिजन वाहून नेणे

  9. शरीरातील सर्वात लहान रक्तवाहिन्या कोणत्या?
    उत्तर: केसाभूत नलिका (Capillaries)

  10. प्लाझ्मामध्ये मुख्यतः कोणते घटक असतात?
    उत्तर: पाणी, प्रथिने, हार्मोन्स, अन्नघटक


🔹 91 ते 100: रोगप्रतिकारक शक्ती व संरक्षण

  1. शरीरात जंतूंविरुद्ध संरक्षण करणारे पेशी कोणते?
    उत्तर: पांढऱ्या रक्तपेशी (WBC)

  2. अँटीबॉडीज कोण तयार करतात?
    उत्तर: लिम्फोसाइट्स

  3. कोणत्या अवयवात लसिका पेशी तयार होतात?
    उत्तर: लिम्फ नोड्स

  4. लसीकरण कोणत्या प्रकारची रोगप्रतिकारक शक्ती देते?
    उत्तर: कृत्रिम सक्रिय

  5. टीबीच्या लसीचे नाव काय आहे?
    उत्तर: BCG

  6. रोगप्रतिकारक यंत्रणा कोठे विकसित होते?
    उत्तर: थायमस ग्रंथीमध्ये

  7. कोणती पेशी परकीय अणूंना प्रथम ओळखतात?
    उत्तर: लिम्फोसाइट्स

  8. कोणता पेशीप्रकार विषाणूंवर थेट हल्ला करतो?
    उत्तर: T-सेल्स

  9. अ‍ॅलर्जी ही काय प्रतिक्रिया असते?
    उत्तर: प्रतिकारशक्तीची अतिसंवेदनशील प्रतिक्रिया

  10. एचआयव्ही विषाणूचा परिणाम शरीराच्या कोणत्या यंत्रणेवर होतो?
    उत्तर: रोगप्रतिकारक यंत्रणा



No comments:

Post a Comment

धन्यावाद आपले ... तुमची प्रतिक्रिया आम्हाला प्रेरणा देणार

महाराष्ट्र दिन - हार्दिक शुभेच्छा! 🚩

🇮🇳  ✨"परिश्रमाच्या घामातून उभी राहिलेली समृद्ध महाराष्ट्राची ओळख… 🚩"महाराष्ट्र म्हणजे पराक्रम, संस्कृती आणि स्वाभिमान… ❤️ ...