Yashwantrao Chavan

 १२ मार्च – Yashwantrao Chavan जयंती

                                        यशवंतराव चव्हाण

                      आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार,  महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री,

        १२ मार्च हा दिवस महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री, दूरदृष्टी असलेले नेते आणि आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार म्हणून ओळखले जाणारे यशवंतराव चव्हाण यांची जयंती म्हणून साजरा केला जातो. त्यांचा जन्म १२ मार्च १९१३ रोजी महाराष्ट्रातील Karad (जि. सातारा) येथे झाला. त्यांचे बालपण अतिशय साध्या परिस्थितीत गेले. लहानपणीच वडिलांचे निधन झाल्यामुळे त्यांच्या आईने अत्यंत कष्ट करून त्यांचे शिक्षण पूर्ण केले.

           यशवंतराव चव्हाण लहानपणापासूनच देशभक्तीच्या विचारांनी प्रेरित होते. त्यांनी स्वातंत्र्य चळवळीत सक्रिय सहभाग घेतला आणि अनेकदा तुरुंगवासही भोगला. त्यांच्या नेतृत्वगुणांमुळे ते लवकरच राजकारणात पुढे आले.

               १ मे १९६० रोजी महाराष्ट्र राज्याची स्थापना झाल्यानंतर ते महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री झाले. मुख्यमंत्री म्हणून त्यांनी राज्याच्या विकासासाठी अनेक महत्त्वाचे निर्णय घेतले. सहकार चळवळीला बळ देणे, शेती विकास, उद्योग वाढ आणि ग्रामीण भागाचा विकास यासाठी त्यांनी मोठे योगदान दिले. त्यामुळे त्यांना “आधुनिक महाराष्ट्राचे शिल्पकार” असेही म्हटले जाते.

              त्यांनी केवळ राज्याच्या पातळीवरच नव्हे तर देशाच्या राजकारणातही महत्त्वाची भूमिका बजावली. त्यांनी भारत सरकारमध्ये संरक्षण मंत्री, गृहमंत्री आणि अर्थमंत्री अशा महत्त्वाच्या पदांवर काम केले. विशेषतः १९६२ च्या Sino‑Indian War नंतर संरक्षण मंत्री म्हणून त्यांनी भारतीय सैन्य मजबूत करण्यासाठी अनेक सुधारणा केल्या.

             यशवंतराव चव्हाण हे उत्कृष्ट लेखक आणि विचारवंतही होते. त्यांची भाषणे आणि लेखन समाजाला प्रेरणा देणारे होते. साधेपणा, प्रामाणिकपणा आणि लोकहिताची भावना ही त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची वैशिष्ट्ये होती.

              २५ नोव्हेंबर १९८४ रोजी त्यांचे निधन झाले, परंतु त्यांनी केलेले कार्य आणि दिलेले विचार आजही समाजाला मार्गदर्शन करतात. महाराष्ट्राच्या राजकीय, सामाजिक आणि आर्थिक विकासात त्यांचे योगदान अत्यंत मोठे मानले जाते. म्हणूनच दरवर्षी १२ मार्च रोजी त्यांच्या जयंतीनिमित्त त्यांना अभिवादन करून त्यांच्या कार्याची आठवण केली जाते. त्यांच्या जीवनातून कष्ट, नेतृत्व आणि समाजसेवेची प्रेरणा मिळते.